Tự đánh giá hồ sơ của mình trước khi ai khác đánh giá

Hầu hết người làm nghiên cứu chỉ nhìn tổng thể hồ sơ của mình vào lúc phải nộp nó — xin việc, xin tài trợ, xét chức danh. Đến lúc đó, các chỗ thiếu cần vài năm để bù thì không bù được nữa.

Một lần tự soát mỗi năm, mất một buổi, giải quyết phần lớn vấn đề đó.

Năm nhóm cần soát

Nghiên cứu và công bố. Không đếm số bài. Hỏi: tôi là tác giả chính của bao nhiêu bài trong ba năm qua; các bài có tập trung quanh một hướng nhận ra được không; và có bài nào cho thấy tôi làm việc độc lập với nhóm cũ?

Câu cuối là câu quyết định cho mọi bước xét. Người chỉ có bài cùng nhóm cũ khó chứng minh năng lực độc lập.

Tài trợ. Tôi đã chủ trì đề tài nào? Đã nộp bao nhiêu đề xuất, và bị từ chối vì lý do gì? Nếu chưa nộp lần nào thì đây là chỗ thiếu rõ nhất, và nó cần vài chu kỳ để có.

Giảng dạy. Tôi có bằng chứng gì về việc mình dạy tốt — không phải điểm phản hồi, mà việc tôi đã thử gì, đã điều chỉnh gì, và kết quả người học ra sao? Hồ sơ giảng dạy dựng lại ở năm cuối luôn mỏng.

Đào tạo người khác. Tôi đã hướng dẫn ai, tới mức nào, và họ đi đâu? Ở nhiều hệ thống xét, số người đã bảo vệ dưới hướng dẫn của bạn là điều kiện cứng — và nó phụ thuộc tiến độ của người học, nên không thể gấp.

Đóng góp cho cộng đồng chuyên môn. Phản biện, biên tập, tổ chức hội nghị, tham gia hội đồng. Nhóm này ít được nghĩ tới và nó xuất hiện trong phần lớn hồ sơ xét.

Cách phát hiện chỗ thiếu

Một việc cụ thể và hiệu quả: lấy tiêu chí của bước xét bạn nhắm tới — chức danh, vị trí, hay chương trình tài trợ — rồi tự đối chiếu từng dòng, đánh dấu ba mức: đã đạt, gần đạt, chưa có.

Làm việc này sớm hơn nhiều so với lúc nộp. Với các tiêu chí thuộc nhóm bốn và năm ở trên, thời gian cần là vài năm.

Một cách khác: xem hồ sơ của hai ba người vừa qua bước xét đó trong cùng ngành. Hồ sơ công khai của họ cho bạn biết mức thực tế, khác với mức ghi trong văn bản tiêu chuẩn.

Chỗ thiếu phổ biến nhất

Theo những gì thường thấy trong các kỳ xét:

Không có bằng chứng về năng lực độc lập — mọi bài đều cùng nhóm cũ hoặc cùng một người hướng dẫn.

Hồ sơ giảng dạy trống. Dạy nhiều năm nhưng không ghi lại gì.

Không có kinh nghiệm chủ trì kinh phí, kể cả ở mức nhỏ.

Không có đóng góp cộng đồng vì chưa ai mời và cũng chưa ai nghĩ tới việc nhận.

Ba trong bốn chỗ này khắc phục được bằng các bước nhỏ bắt đầu ngay: nhận phản biện khi được mời; nộp một đề xuất tài trợ nhỏ; và bắt đầu ghi lại việc giảng dạy của mình từ học kỳ này.

Đặt mục tiêu cho ba năm tới

Sau khi soát, viết ra ba mục tiêu — không nhiều hơn — với mốc thời gian:

Một mục tiêu về nghiên cứu, cụ thể tới mức kiểm được.

Một mục tiêu lấp chỗ thiếu rõ nhất.

Một mục tiêu về việc xây quan hệ ngoài cơ sở của mình — vì phần này không tự xảy ra và nó ảnh hưởng tới mọi bước sau.

Ghi ra và xem lại mỗi năm. Không xem lại thì nó không tồn tại.

Xin phản hồi từ người ngoài

Đây là việc có giá trị cao nhất và ít người làm: đưa sơ yếu lý lịch của bạn cho một người trong ngành nhưng ngoài cơ sở của bạn, và hỏi hai câu.

Nếu anh chị ngồi trong hội đồng, hồ sơ này yếu ở đâu?

Nếu tôi muốn đạt bước xét trong ba năm tới, tôi nên bỏ việc gì và làm thêm việc gì?

Người trong cùng cơ sở thường không nói thẳng vì quan hệ hằng ngày. Người ngoài nói thẳng hơn, và họ cũng là người sẽ được hỏi ý kiến khi hồ sơ của bạn được xét.

Điều cần giữ trong đầu khi làm việc này

Việc tự soát này dễ biến thành một buổi tự đánh giá thấp bản thân, đặc biệt nếu bạn so mình với người ở giai đoạn khác.

Hai điều giữ cho nó có ích: so với chính bạn ba năm trước, không so với người khác; và kết thúc buổi soát bằng ba mục tiêu cụ thể, không bằng một danh sách những gì mình chưa có.

Một buổi soát mà kết quả là ba việc sẽ làm thì có ích. Một buổi soát mà kết quả là cảm giác không đủ thì chỉ tốn thời gian và làm bạn tránh làm lại lần sau.