Cuối mỗi học kỳ, người học điền phiếu đánh giá về môn học và giảng viên. Kết quả được tổng hợp thành một con số, và ở nhiều nơi con số đó được dùng cho việc đánh giá giảng viên.
Công cụ này có giá trị thật, nhưng nó đo được ít hơn nhiều so với những gì người ta gán cho nó.
Phiếu đánh giá đo được gì
Bốn thứ, và chúng đều đáng biết:
Trải nghiệm của người học trong lớp — họ thấy rõ ràng hay khó hiểu, thấy được hỗ trợ hay bị bỏ mặc.
Các vấn đề về tổ chức — bắt đầu muộn, tài liệu không có, bài chấm chậm, yêu cầu không rõ. Đây là nhóm thông tin đáng tin cậy nhất và cũng dễ sửa nhất.
Mức độ phù hợp giữa nội dung và kỳ vọng.
Các vấn đề về ứng xử — nếu có.
Và không đo được gì
Bốn thứ, và đây là chỗ hay bị gán sai:
Người học có học được nhiều không. Đây là kết luận hay được rút ra từ phiếu đánh giá, và các nghiên cứu về chủ đề này cho thấy mối liên hệ giữa điểm đánh giá và kết quả học tập thực tế là yếu.
Chất lượng chuyên môn của nội dung. Người học chưa ở vị trí đánh giá được điều này.
Giảng viên có yêu cầu cao hay thấp. Lớp dễ thường được đánh giá cao hơn — điều này đặt một áp lực ngược mà hệ thống đánh giá cần ý thức.
Tác động dài hạn. Nhiều môn khó, đòi hỏi cao, được người học đánh giá cao hơn nhiều năm sau khi đã đi làm.
Các thiên lệch đã được ghi nhận
Năm loại, và biết chúng là điều kiện để đọc kết quả đúng:
Điểm số. Người học đã biết điểm hoặc dự đoán được điểm cho đánh giá khác nhau.
Độ khó của môn. Môn bắt buộc, môn nền tảng khó thường có điểm đánh giá thấp hơn môn tự chọn.
Quy mô lớp. Lớp đông thường đánh giá thấp hơn, độc lập với chất lượng dạy.
Tỷ lệ trả lời. Nếu chỉ hai mươi phần trăm người học điền phiếu, nhóm điền thường là nhóm rất hài lòng hoặc rất không hài lòng.
Các đặc điểm cá nhân của giảng viên không liên quan tới chất lượng dạy đã được ghi nhận là ảnh hưởng tới điểm đánh giá trong nhiều nghiên cứu.
Hệ quả: không so điểm đánh giá giữa các giảng viên dạy các môn khác nhau, quy mô khác nhau. So chính một giảng viên qua các kỳ, với cùng môn, thì có nghĩa hơn.
Phần có giá trị nhất: nhận xét mở
Con số trung bình nói được ít; các nhận xét bằng lời nói được nhiều — nếu đọc đúng cách.
Bốn nguyên tắc:
Tìm điểm lặp lại. Một người nói thì đó là một ý kiến; mười người nói cùng một điều thì đó là một vấn đề.
Tách nhận xét về sự việc khỏi nhận xét về cảm nhận. "Bài tập trả sau ba tuần" là sự việc, kiểm được và sửa được. "Thầy dạy không hay" là cảm nhận, cần tìm hiểu thêm mới dùng được.
Đọc cả nhận xét tích cực. Chúng cho biết cái gì đang có tác dụng và nên giữ — phần này hay bị lướt qua.
Đọc khi đã bình tĩnh. Một hai nhận xét gay gắt có sức nặng cảm xúc lớn hơn nhiều so với tỷ lệ của chúng. Đọc lần đầu, để đó vài ngày, rồi đọc lại — lần thứ hai thường cho một danh sách việc cần làm, lần đầu thì không.
Dùng vào việc cải tiến
Bốn bước:
Chọn một tới hai thứ để sửa cho kỳ sau, không phải tất cả. Sửa quá nhiều cùng lúc thì không biết cái nào có tác dụng.
Ưu tiên các vấn đề về tổ chức — chúng dễ sửa và ảnh hưởng tới trải nghiệm nhiều nhất.
Thu phản hồi giữa kỳ thay vì chỉ cuối kỳ. Phản hồi cuối kỳ không giúp được chính lớp đó.
Nói với lớp sau về những gì đã sửa dựa trên góp ý của lớp trước. Điều này làm tỷ lệ trả lời và chất lượng góp ý tăng rõ rệt, vì người học thấy việc góp ý có tác dụng.
Những gì trường nên làm
Năm việc:
Không dùng một con số duy nhất để đánh giá giảng viên. Kết hợp với dự giờ đồng nghiệp, hồ sơ giảng dạy, và kết quả học tập.
Công bố tỷ lệ trả lời cùng với kết quả.
So sánh trong nhóm tương đương — cùng loại môn, cùng quy mô.
Lọc các nhận xét mang tính công kích cá nhân trước khi chuyển cho giảng viên. Chúng không có giá trị cải tiến và có hại thật.
Hỏi các câu hỏi cụ thể. "Thầy cô có giải thích rõ không" cho câu trả lời dùng được hơn "bạn hài lòng ở mức nào".
Một cách nhìn
Phản hồi của người học là bằng chứng về một khía cạnh của việc dạy — khía cạnh mà chỉ họ mới quan sát được, vì họ là người ngồi trong lớp suốt học kỳ.
Nó không phải thước đo toàn diện, và cũng không phải thứ nên bỏ qua. Cách dùng đúng là đọc nó như một nguồn trong nhiều nguồn — và đọc phần lời, không chỉ nhìn con số.
Phiếu đánh giá đo được gì đáng tin cậy nhất?
Các vấn đề về tổ chức — bắt đầu muộn, tài liệu không có, bài chấm chậm, yêu cầu không rõ; nhóm này vừa đáng tin vừa dễ sửa.
Vì sao không nên so điểm đánh giá giữa các giảng viên?
Vì điểm chịu ảnh hưởng của độ khó môn, quy mô lớp, điểm số người học và tỷ lệ trả lời — so chính một người qua các kỳ với cùng môn thì có nghĩa hơn.
Đọc nhận xét mở thế nào?
Tìm điểm lặp lại, tách nhận xét về sự việc khỏi cảm nhận, đọc cả nhận xét tích cực, và đọc lại sau vài ngày khi đã bình tĩnh.
Việc gì làm tăng chất lượng góp ý của lớp sau?
Nói với họ những gì đã sửa dựa trên góp ý của lớp trước — người học thấy việc góp ý có tác dụng thì góp ý kỹ hơn.
