Một hội đồng tuyển giảng viên có vài chục hồ sơ và vài giờ. Cách phân bổ thời gian phổ biến: đọc danh sách công bố, so số lượng, rồi phỏng vấn ba người đứng đầu.
Vấn đề: danh sách công bố đo được một phần của công việc mà vị trí này đòi hỏi, và nó đo phần đó với nhiều nhiễu.
Vị trí này thật sự đòi gì
Trước khi đọc hồ sơ nào, hội đồng nên thống nhất vị trí cần người làm được gì trong năm năm tới. Ba nhóm, và trọng số khác nhau tuỳ vị trí:
Nghiên cứu — xây được hướng riêng, xin được tài trợ, hướng dẫn được người học.
Giảng dạy — dạy được các môn đơn vị đang thiếu, và dạy được ở mức người học học được.
Đóng góp cho đơn vị — làm việc được với đồng nghiệp, nhận việc chung, xây được hợp tác.
Viết trọng số ra trước khi đọc hồ sơ. Nếu không, mỗi thành viên hội đồng chấm theo trọng số riêng trong đầu, và cuộc thảo luận cuối trở thành tranh luận về tiêu chí thay vì về ứng viên.
Đọc hồ sơ: sáu thứ ngoài số lượng công bố
Vai trò trong các công trình. Người ở vị trí tác giả chính hoặc tác giả liên hệ trong các bài quan trọng khác với người có tên trong danh sách dài. Hỏi ứng viên mô tả đóng góp của mình trong ba bài tiêu biểu.
Xu hướng theo thời gian. Sản lượng đang tăng hay đang giảm nói nhiều hơn tổng số.
Có hướng riêng không — hay các bài đều nằm trong hướng của người hướng dẫn cũ. Đây là dự báo quan trọng nhất cho khả năng độc lập.
Bằng chứng về giảng dạy — đã dạy gì, kết quả đánh giá, có thiết kế môn học nào không. Với vị trí có phần dạy lớn, việc bỏ qua mục này là sai lệch nghiêm trọng.
Khả năng xin tài trợ — đã tham gia viết đề xuất nào, có chủ trì khoản nào chưa, kể cả nhỏ.
Các khoảng gián đoạn. Đọc có bối cảnh: nghỉ chăm con, bệnh, chuyển cơ sở, hoặc giai đoạn giảng dạy nặng. Đánh giá sản lượng mà không tính tới thời gian thật sự có để làm nghiên cứu là cách loại oan nhiều người có năng lực.
Thiết kế buổi phỏng vấn
Buổi phỏng vấn thường gồm một bài trình bày và một vòng hỏi. Ba bổ sung làm nó cho nhiều thông tin hơn:
Yêu cầu một bài giảng thử cho đối tượng thật, nếu vị trí có phần dạy. Đây là cách duy nhất biết người ta dạy được không, và nó thường cho kết quả bất ngờ theo cả hai hướng.
Hỏi kế hoạch năm năm, cụ thể. "Anh chị định làm gì trong ba năm đầu ở đây, với nguồn lực của đơn vị này?" Câu trả lời phân biệt rõ người đã tìm hiểu về đơn vị với người nộp hồ sơ hàng loạt.
Cho gặp nhóm sẽ làm việc cùng, không có hội đồng. Thông tin thu được khác hẳn, và đây cũng là dịp ứng viên hỏi những gì họ không hỏi trước hội đồng.
Bốn câu hỏi cho ra thông tin
"Hãy mô tả đóng góp cụ thể của anh chị trong công trình này." Với một bài nhiều tác giả bạn chọn trước.
"Một hướng anh chị đã theo đuổi mà không cho kết quả — chuyện gì xảy ra?" Cho biết cách xử lý khi việc không chạy, vốn chiếm phần lớn thời gian làm nghiên cứu.
"Anh chị định dạy môn này thế nào?" Với một môn cụ thể đơn vị cần.
"Anh chị cần gì từ đơn vị để làm được kế hoạch đó?" Câu này vừa cho biết ứng viên có thực tế không, vừa cho hội đồng biết mình có đáp ứng được không — tránh tuyển một người rồi không thể tạo điều kiện cho họ làm việc.
Bốn thiên lệch thường gặp
Ưu tiên người giống mình — cùng trường cũ, cùng hướng, cùng phong cách. Đây là thiên lệch mạnh nhất và khó nhận ra nhất.
Đánh giá theo danh tiếng nơi đào tạo thay vì theo công việc của chính ứng viên.
Ấn tượng từ mười phút đầu quyết định cách đọc phần còn lại.
Chấm sản lượng mà không tính bối cảnh — nguồn lực, khối lượng dạy, các gián đoạn.
Ba biện pháp giảm: dùng bảng tiêu chí thống nhất và chấm từng mục trước khi bàn chung; mỗi thành viên viết đánh giá riêng trước cuộc họp; và có ít nhất một người ngoài chuyên ngành hẹp trong hội đồng.
Ra quyết định
Khi hai ứng viên gần nhau, ba câu hỏi giúp phân định:
Ai bổ sung được thứ đơn vị đang thiếu, thay vì lặp lại thứ đã có.
Ai có khả năng phát triển trong năm năm tới — không phải ai mạnh nhất hôm nay.
Ai làm việc được với người đang có ở đây.
Và một nguyên tắc đáng giữ: nếu không ai trong danh sách đủ, tuyển lại còn hơn tuyển cho có. Một lựa chọn sai ở vị trí dài hạn ảnh hưởng tới đơn vị nhiều năm, và việc sửa nó tốn hơn nhiều so với một đợt tuyển thêm.
Hội đồng nên làm gì trước khi đọc hồ sơ?
Thống nhất vị trí cần người làm được gì trong năm năm tới và viết trọng số của nghiên cứu, giảng dạy, đóng góp cho đơn vị.
Dự báo quan trọng nhất về khả năng độc lập là gì?
Ứng viên có hướng riêng hay các bài đều nằm trong hướng của người hướng dẫn cũ.
Câu hỏi nào cho ra nhiều thông tin?
Một hướng anh chị đã theo đuổi mà không cho kết quả — chuyện gì xảy ra; và anh chị cần gì từ đơn vị để làm được kế hoạch đó.
Làm sao giảm thiên lệch?
Bảng tiêu chí thống nhất chấm từng mục trước khi bàn chung, mỗi thành viên viết đánh giá riêng trước cuộc họp, và có người ngoài chuyên ngành hẹp trong hội đồng.
