Phần tự đánh giá trong hồ sơ: viết thế nào để hội đồng đọc được

Yêu cầu cụ thể về nội dung và cách trình bày bản tự đánh giá khác nhau theo từng đợt xét và từng hội đồng — bám theo mẫu và hướng dẫn của đợt xét hiện hành trước khi áp dụng bất cứ gợi ý nào ở đây.

Trong một bộ hồ sơ xét chức danh, phần tự đánh giá là phần duy nhất ứng viên được nói bằng lời của mình. Mọi phần khác đều là bảng biểu và minh chứng.

Và đó cũng là phần bị viết kém nhất — thường là một bản kể lại các mục đã có ở phụ lục, chuyển từ dạng bảng sang dạng câu.

Phần này dùng để làm gì

Hội đồng có đầy đủ số liệu. Thứ họ không có và không thể suy ra từ bảng biểu là ba điều:

Các công trình liên quan với nhau thế nào. Một danh sách hai mươi bài trông như hai mươi việc rời rạc. Bản tự đánh giá là nơi cho thấy chúng là một hướng.

Phần đóng góp cụ thể của ứng viên trong các công trình nhiều tác giả.

Ý nghĩa của kết quả — vì sao nó đáng làm, nó giải quyết vấn đề gì, ai dùng được.

Viết đúng ba điều này là đủ. Viết lại danh sách công trình là lãng phí phần quan trọng nhất của hồ sơ.

Cấu trúc ba phần

Một: hướng nghiên cứu chính. Bắt đầu bằng câu trả lời cho "công việc của tôi trong mười năm qua là về cái gì" — một hai câu, dễ hiểu với người cùng ngành rộng chứ không chỉ cùng chuyên ngành hẹp.

Sau đó chia hướng đó thành hai tới bốn nhánh, mỗi nhánh gắn với một nhóm công trình. Cách chia này làm cho một danh sách dài trở nên đọc được.

Hai: đóng góp cụ thể. Với mỗi nhánh, nêu kết quả chính và vai trò của mình. Dẫn số hiệu công trình theo danh mục để hội đồng đối chiếu được.

Ba: các mặt khác — đào tạo, đề tài, chuyển giao, phục vụ cộng đồng khoa học. Ngắn hơn hai phần trên nhưng không bỏ, vì nhiều tiêu chí nằm ở đây.

Nêu đóng góp mà không thổi phồng

Đây là chỗ khó nhất, và cả hai thái cực đều làm hại hồ sơ.

Quá khiêm tốn — "tôi có tham gia" — làm hội đồng không biết bạn đã làm gì, và ở một bài sáu tác giả thì họ sẽ mặc định phần đóng góp là một phần sáu.

Quá mạnh — nhận phần chính ở mọi công trình — không đáng tin, nhất là với các công trình có đồng tác giả là người đã có chức danh.

Cách viết đáng tin là nêu việc cụ thể, không nêu mức độ:

"Tôi đề xuất cách tiếp cận và thiết kế phần thực nghiệm; đồng tác giả thứ hai thực hiện phần mô phỏng" — người đọc tự đánh giá trọng số, và họ tin vì nó cụ thể.

So với: "Tôi là tác giả chính, đóng góp 70%" — một con số không kiểm chứng được.

Bốn lỗi lặp lại

Dùng nguyên văn phần tóm tắt của các bài báo. Nó viết cho người trong chuyên ngành hẹp, còn hội đồng rộng hơn thế.

Không nêu vấn đề, chỉ nêu phương pháp. Một đoạn mô tả kỹ thuật rất chi tiết mà không nói giải quyết chuyện gì làm người đọc không định vị được giá trị.

Liệt kê theo thời gian thay vì theo hướng. Thứ tự thời gian là thứ tự của người viết; thứ tự theo hướng là thứ tự của người đọc.

Bỏ trống phần đào tạo và phục vụ. Nhiều ứng viên tập trung hết vào nghiên cứu rồi viết ba dòng cho phần còn lại, trong khi các tiêu chí về đào tạo có trọng số thật.

Khi hồ sơ có khoảng trống

Một giai đoạn ít công bố, một năm gián đoạn, một chỉ số thấp hơn mức thường thấy.

Ba nguyên tắc:

Nêu ngắn gọn và nêu lý do khách quan nếu có — một giai đoạn làm quản lý, một thời gian chuyển hướng nghiên cứu, một đợt gián đoạn ngoài ý muốn. Một hai câu là đủ.

Không xin lỗi và không giải thích dài. Đoạn giải thích dài làm khoảng trống trở nên lớn hơn trong mắt người đọc.

Chỉ ra cái bù lại nếu có — giai đoạn ít bài nhưng xây được phòng thí nghiệm, hướng dẫn được lứa nghiên cứu sinh, hoặc chuyển sang hướng mới và nay đã có kết quả.

Hội đồng đọc nhiều hồ sơ và họ biết sự nghiệp nghiên cứu không đều. Thứ làm hỏng ấn tượng không phải khoảng trống mà là cảm giác ứng viên đang giấu nó.

Trước khi nộp

Ba việc kiểm, theo thứ tự:

Đưa cho một đồng nghiệp ngoài chuyên ngành hẹp đọc. Hỏi họ: công việc của tôi là về cái gì, và đóng góp lớn nhất là gì. Nếu họ không trả lời được sau khi đọc xong, bản viết chưa đạt.

Đối chiếu từng số hiệu công trình được dẫn với danh mục. Dẫn sai số là lỗi hình thức dễ mắc và nó làm giảm độ tin cậy của cả phần.

Đọc lại bản của chính mình từ lần xét trước nếu có, để không lặp nguyên văn và để thấy hướng đã đi tiếp tới đâu.