Thiết kế một môn học mới: bắt đầu từ đâu

Khi được giao thiết kế một môn mới, cách làm phổ biến là liệt kê các nội dung cần dạy, chia theo tuần, rồi nghĩ tới việc kiểm tra ở cuối.

Thứ tự này dẫn tới một vấn đề quen thuộc: môn quá tải nội dung, và bài kiểm tra cuối kỳ không đo được phần lớn những gì đã dạy.

Bắt đầu từ cuối

Thứ tự cho ra thiết kế tốt hơn là ngược lại:

Một: người học sẽ làm được gì sau khi học xong? Ba tới năm điều, viết bằng động từ cụ thể — phân tích, thiết kế, đánh giá, giải quyết — không phải "hiểu" hay "nắm được", vốn không kiểm được.

Hai: làm sao biết họ làm được? Với mỗi điều ở trên, một cách đo. Đây chính là các bài đánh giá của môn.

Ba: người học cần trải qua gì để làm được? Đây mới là phần hoạt động dạy học và nội dung.

Thứ tự này bảo đảm ba thứ khớp nhau — mục tiêu, đánh giá, hoạt động — vốn là điều hay bị lệch khi thiết kế theo hướng ngược lại.

Viết chuẩn đầu ra cho môn

Ba đặc điểm của một chuẩn đầu ra dùng được:

Kiểm được. Nếu bạn không nghĩ ra cách kiểm, nó chưa dùng được.

Ở đúng mức. Một môn nhập môn nhắm tới mức hiểu và vận dụng cơ bản; một môn chuyên sâu nhắm tới phân tích và đánh giá. Đặt mức quá cao làm môn không khả thi; quá thấp làm môn không đáng học.

Đủ ít. Ba tới năm cho một môn. Danh sách mười hai chuẩn đầu ra nghĩa là không có chuẩn nào được dạy tới nơi.

Và đối chiếu với chuẩn đầu ra của chương trình: môn này góp vào chuẩn nào của chương trình, ở mức nào.

Thiết kế bài đánh giá trước

Đây là bước bị đảo thứ tự nhiều nhất và cũng quyết định nhiều nhất.

Bốn nguyên tắc:

Mỗi chuẩn đầu ra được đo ít nhất một lần. Nếu một chuẩn không xuất hiện trong bài đánh giá nào, hoặc nó không quan trọng, hoặc môn đang không dạy nó thật.

Nhiều mốc nhỏ hơn một bài cuối lớn. Điều này vừa cho người học phản hồi kịp, vừa giảm động cơ gian lận, vừa cho bạn thông tin để điều chỉnh giữa kỳ.

Tính thời gian chấm ngay từ lúc thiết kế. Một bài tự luận cho lớp một trăm người là một khối lượng chấm cụ thể — nếu không chấm nổi, thiết kế lại ngay bây giờ chứ không phải vào tuần chấm bài.

Có ít nhất một bài sớm, trong bốn tuần đầu, đủ nhẹ để chấm nhanh. Nó cho cả bạn và người học biết mọi việc đang đi thế nào khi còn điều chỉnh được.

Phân bổ nội dung theo thời gian thật

Lỗi phổ biến nhất ở bước này là nhồi quá nhiều.

Ba cách kiểm:

Ước lượng thời gian người học cần cho mỗi tuần — đọc, làm bài, chuẩn bị — và so với số giờ mà chương trình quy định cho môn. Con số thật thường vượt gấp rưỡi tới gấp đôi.

Chừa hai tuần đệm trong học kỳ. Sẽ có tuần nghỉ lễ, tuần có sự kiện, hoặc tuần một chủ đề mất nhiều thời gian hơn dự kiến.

Phân biệt nội dung cốt lõi với nội dung mở rộng. Đánh dấu trước phần nào bắt buộc phải dạy và phần nào bỏ được nếu thiếu thời gian — quyết định này nên được ra lúc thiết kế, không phải vào tuần mười hai trong trạng thái vội.

Chọn tài liệu

Bốn lưu ý:

Người học có tiếp cận được không — giá, có ở thư viện không, có bản điện tử không.

Nếu dùng tài liệu tiếng nước ngoài, mức độ ngôn ngữ có phù hợp không, và cần bao lâu để đọc một chương.

Lượng đọc mỗi tuần: một số trang cụ thể, và tự kiểm bằng cách đọc thử một chương với tốc độ của người học.

Và nêu rõ phần nào bắt buộc đọc, phần nào tham khảo. Danh mục tài liệu dài không phân loại thường dẫn tới việc không ai đọc gì.

Chạy thử năm đầu

Năm đầu dạy một môn mới là năm thu thập thông tin. Bốn việc:

Ghi lại ngay sau mỗi buổi — phần nào chạy tốt, phần nào người học vướng, thời gian có đủ không. Ba dòng, ngay sau buổi dạy.

Thu phản hồi giữa kỳ để điều chỉnh trong chính kỳ đó.

Xem kết quả các bài đánh giá theo từng chuẩn đầu ra — chuẩn nào cả lớp làm kém là chuẩn chưa được dạy đủ.

Cuối kỳ, viết một trang về những gì sẽ đổi cho năm sau, khi còn nhớ chi tiết.

Và một điều nên biết: môn dạy lần đầu tốn gấp ba tới bốn lần thời gian chuẩn bị so với các năm sau. Biết trước con số này giúp bạn không nhận quá nhiều môn mới trong cùng một năm — và đó là quyết định ảnh hưởng tới cả năm đó nhiều hơn bất cứ chi tiết thiết kế nào.